Kołki do styropianu i inne typy kołków

Kołki do styropianuKołki do styropianu i inne typy kołków to asortyment, który znajdziecie Państwo w naszym sklepie. Warto jednak cofnąć się w czasie i przeanalizować historię tej technologii mocowań, co uczynimy w niniejszym tekście. Pierwszym kołkiem był kawałek drewna osadzony w murze na zaprawie w miejscu, gdzie należało coś zamocować. W drewno można zawsze wbić gwóźdź lub wkręcić wkręt.

Aż do lat pięćdziesiątych XX wieku następcą tego przodka wszystkich kołków był powszechnie wtedy używany kołek pakułowy. Metoda polegała na zwyczajnym wepchaniu pakuł do otworu. Gdy do takiego „korka” dodano odpowiednią gilzę blaszaną, powstał pierwszy kołek fabrycznie produkowany. Rozpowszechnienie tworzyw sztucznych wpłynęło również na konstrukcję kołków.

Kołki rozporowe – nowe materiały budowlane

Kołki rozporoweKołki rozporowe to dziś jedne z najczęściej używanych typów mocowań. W latach sześćdziesiątych XX wieku nowe materiały, jak na przykład lekkie bloczki termomodernizacyjne, postawiły dotąd stosowane kołki uniwersalne przed problemami nie do rozwiązania. Powstały więc kołki specjalne, gwarantujące optymalne zamocowanie w nowych, lekkich materiałach ściennych. Zjawiła się też nowa generacja „inteligentnych” kołków wielocelowych nadających się do prawie każdego materiału.

Zamocowania kołkowe mogą być obciążane na różne sposoby. Oprócz sił rozciągających i ściskających, w osi kołka występują też siły poprzeczne do osi. Siły ukośne są wypadkowymi z osiowych i poprzecznych. Kołek powinien przenieść powyższe siły na materiał podłoża. W związku z tym wyróżnia się trzy rodzaje oporu stawianego przez kołek:

Opór formy – śruby rozporowe

Za opór formy odpowiadają między innymi popularne śruby rozporowe. Kołki lub śruby pracujące na zasadzie oporu formy stosuje się w materiałach „wrażliwych na ściskanie”. Geometria kołka jest wtedy dopasowana do wewnętrznego kształtu otworu. Siła wyrywająca natrafia wtedy bezpośrednio na materiał ściany. Przykładem jest kołek z tworzywa sztucznego, który węzłuje się w ścianie czy właśnie śruby rozporowe.

Opór tarcia

Zapewne najczęściej nośność kołka zasadza się na jego oporze tarcia. Siłę działającą na kołek przejmuje wtedy tarcie między nim a ścianką otworu, w którym tkwi. Siła tarcia zależy od siły rozporu (zależnej od momentu obrotowego użytego wkrętu) oraz od własności stykających się powierzchni. Szczególnie duże siły powstają w przypadku kołka stalowego w ścianie o dużej wytrzymałości na ściskanie (beton). Takie kołki mogą przenosić wielkie obciążenie.

Opór materiału

Trzecia możliwość zakotwienia kołka w murze to dodanie nowego materiału. Kołek i ściana zostają połączone przez trzeci materiał, na przykład żywicę syntetyczną lub zaprawę. Kołek niejako przykleja się do otworu.

Typy montażu kołków

Wybór kołka odpowiedniego dla danego obciążenia wynika nie tylko z istniejącego materiału ściany, ale też z typu montażu kołka:

  • montaż ukryty – przy montażu ukrytym wierzch kołka znajduje się równo z licem materiału ściany. Otwór na kołek jest przy tym zawsze większy od otworu w mocowanej płycie. Przy tym typie montażu, jeśli punktów zamocowań jest kilka, otwory w ścianie i w płycie muszą być ściśle zgrane ze sobą. Osiąga się to przez przyłożenie płyty do ściany i przeniesienie na nią pozycji otworów. Tutaj można użyć kołków z kołnierzem, który zapobiega niepożądanemu wpadnięciu kołka do otworu. Jest to szczególnie istotne w przypadku mocowania w ścianie z pustaków.
  • montaż przelotowy – przy takim zamocowaniu średnice otworu w ścianie i w płycie są jednakowe. Płyta z wykonanymi w niej otworami, przyłożona w planowanej pozycji, może służyć jako szablon do wierceń w ścianie. Gdy punktów zamocowań ma być kilka, jest to znaczne ułatwienie pracy. Montaż przelotowy stosuje się przykładowo do osadzania ościeżnic drzwiowych lub okiennych, albo przy mocowaniu ołaceń pod wykładziny ścian i sufitów. Wtedy kołek nie może mieć kołnierza, gdyż wsuwa się go w otwór poprzez mocowaną płytę.
  • montaż z odstępem – w trzecim typie montażu, z odstępem, mocowana płyta znajdzie się w pewnym odstępie od podłoża. Przykładem jest kotwienie podkładów pod wykładziny elewacyjne na ścianie izolowanej termicznie.

Kołki molly, wielocelowe i specjalne

Kołki mollyWraz z konstruowaniem nowych, wyspecjalizowanych materiałów budowlanych, powstały nowe techniki pracy, między innymi popularne kołki molly. Oprócz standardowego kołka rozporowego, dawniej jedynego dostępnego, który był najlepszy przy zamocowaniach w mocnych materiałach (beton, cegła ceramiczna i wapienno-piaskowa), jest duży wybór kołków specjalnych. Kołki te są przeznaczone do nowych materiałów lub też do mocowania określonych przedmiotów.

Służą one zwłaszcza do pustaków (nadających ścianom lepszą izolacyjność cieplną) oraz do ścianek działowych pokrytych płytami gipsowo-kartonowymi lub wiórowymi, do których klasyczne kołki rozporowe nie nadają się. Powstały najróżniejsze wykonania, które tworzą „parasol” we wnętrzy otworów w pustakach lub bezpośrednio za płytą okładzinową, przez co powstaje opór formy.

Gdy trzeba mocować bardzo grube elementy, możemy użyć ekstra długich kołków. W przypadkach, gdy ściana zewnętrzna jest pokryta płytami ocieplającymi, stosuje się specjalne kołki z talerzykiem dociskowym, który dość mocno dociska miękki materiał izolacyjny do masywnej ściany.

W kołki wkręca się wkręty. Jest tutaj wiele kombinacji. Wszystkie są wielką pomocą dla majsterkowicza w najprzeróżniejszych zastosowaniach. Jedne służą do mocowania przyborów sanitarnych, inne – szyn regałowych, listew podłogowych, luster łazienkowych itp.

Przy wszelkich korzyściach, jakie dają specjalne kołki dostosowane do danego materiału budowlanego, dla majsterkowicza jest jednak zawsze najwygodniej, gdy znajdzie w skrzynce narzędziowej kołek wielocelowy, który nadaje się praktycznie do każdego przypadku.

Producenci mieli to konsekwentnie na uwadze. Fachowcy obmyślili szereg kołków wielocelowych. Dzięki swemu rozwiązaniu te „inteligentne” kołki zawsze pasują do materiału. W betonie lub w murze z cegły pełnej następuje w takim kołku rozparcie, a w komorach pustaków lub za płytą gipsowo-kartonową tworzy się węzeł oporowy. W przypadku betonu komórkowego wybieramy ekstradługą wersję kołka wielocelowego, który po rozparciu tworzy węzeł głęboko w ścianie i dlatego trzyma się pewnie w tym stosunkowo miękkim materiale.

Nośność kołka

W opisach technicznych producenci kołków często podają „nośność dopuszczalną”. Odpowiednie wartości są podawane w kiloniutonach (1kN = ciężar masy stukilogramowej). Nośność dopuszczalną otrzymuje się dzieląc siłę niszczącą (przy której mur załamuje się, wkręt pęka, kołek zostaje wyrwany) przez współczynnik bezpieczeństwa. Dla kołków stalowych producenci przyjmują współczynnik 3, dla kołków z tworzyw sztucznych – co najmniej 5.

Właściwy wkręt do kołka

Aby osiągnąć maksymalną możliwą nośność kołka, należy stosować wkręty o jak największej średnicy. Ważny jest też wybór właściwej długości wkrętu. Otrzymujemy ją dodając długość kołka, grubość mocowanej części i średnic wkrętu. Obliczenie jest proste, co unaoczni poniższy przykład:

  • długość kołka 50 mm
  • + grubość mocowanej części 20 mm
  • + średnica wkrętu 6 mm
  • długość wkrętu = 76 mm

Wyliczoną  długość wkrętu zaokrągla się do najbliższej długości handlowej. W naszym przykładzie przyjmujemy wkręt długości 80 mm.

Obok klasycznych wkrętów do drewna z rowkiem prostym na główce, znajdują obecnie coraz większe uznanie wkręty z rowkiem krzyżowym, które doskonale wkręca się wkrętarką akumulatorową. W zestawach kołkowych do specjalnych celów, na przykład do lamp czy też umywalek, znajdują się odpowiednie wkręty nie z główką, lecz hakami.

Kołki do mocowania izolacji cieplnej

Wobec podwyższonych wymagań względem ochrony cieplnej budynków, ściany z tak masywnych materiałów, jak beton czy cegła wapienno-piaskowa trzeba dodatkowo ocieplać. Nawet „ciepłe” ze swej natury materiały, jak pumeksobeton lub beton komórkowy dzisiaj powinny być kombinowane z izolacją cieplną w celu drastycznego obniżenia zużycia energii na ogrzewanie.

Z punktu widzenia fizyki budowli optymalne jest otulenie budynku od zewnątrz. Wówczas ściany od wewnątrz są dobrze ogrzane i tworzą ochronę dla klimatu pomieszczenia. Zewnętrzna izolacja minimalizuje straty ciepła przez wypromieniowanie. Ocieplenia przykrywające ścianę zewnętrzną są równie odpowiednie dla nowego budownictwa, jak i dla starego. Nałożone przy okazji prac renowacyjnych, pozwalają często uniknąć kosztownej wymiany zwietrzałego tynku zewnętrznego.

Do ociepleń stosuje się płyty z pianki sztywnej albo z wełny mineralnej. Płyty do elewacji przykleja się specjalną zaprawą. Dodatkowe kotwienie zapewniają kołki do termoizolacji z główką tarczkową średnicy co najmniej 50 mm. Zależnie od rodzaju i grubości na jedną płytę potrzeba czterech lub więcej kołków. Przyklejoną izolację przewierca się, wstawia i mocuje go przez dokręcenie wkrętu. Omawiane kołki oferuje się do grubości ocieplenia do 110 mm. Po osadzeniu kołków elewację pokrywa się wyprawą podkładkową, w którą wciska się maty z welonu szklanego. Na to nakłada się właściwą wyprawę, której możemy nadać dowolną fakturę według upodobania.

Kołki do mocowania w ściankach stojakowych

Ścianki działkowe stojakowe, które okłada się płytami gipsowo-kartonowymi lub gipsowo-włókiennymi, są coraz powszechniejsze nie tylko przy modernizacjach, ale nawet w nowych budynkach. Problemy mogą jednak zjawiać się później, gdy chcemy zawiesić na takich ściankach większe meble. Przykładowo, jak niezawodnie zamocować ciężką szafkę kuchenną na okładzinie ściennej? W zasadzie już przy wznoszeniu lekkiej ścianki powinno się pomyśleć gdzie potem będzie się mocować ciężkie meble wiszące. W przypadku ścianki ze stojakami drewnianymi należy założyć w niej – na wysokość zawieszenia szafki kuchennej – dodatkowy bal poprzeczny, aby umocowanie jej było pewne.

Zawieszanie sztuk średniej wagi na lekkich ściankach stawianych na sucho jest naturalnie możliwe bez dodatkowych stojaków niosących lub bali poprzecznych. Płyta gipsowo-kartonowa grubości 25 mm niesie bez wzmocnienia szafkę kuchenną głębokości 30 cm i szerokości 120 cm, ważącą do 70 kg. Przy tym jest decydujący wybór właściwego kołka przenoszącego ciężar na wykładzinę.

Kołki wielocelowe

Na pierwszym miejscu należy postawić pokazane już kołki wielocelowe. Jak wiemy, w masywnej ścianie rozpierają się one z dużą siłą, a w przypadku ściany pustej w środku tworzą dla siebie oparcie na spodniej stronie okładziny podczas dokręcania wkrętu. Powstaje tu tak zwany opór formy. Bez obawy zawieszamy na nich lżejsze przedmioty. W razie cięższych mebli, jak szafki wiszące czy półki na książki, zaleca się przymocować najpierw listwę drewnianą lub szynę metalową z kilkoma kołkami, na której dopiero zawiesza się właściwy mebel. Ciężar rozdziela się wtedy na kilka punktów.

Kołki skrzydełko i przychylne

Lekkie kołki ze skrzydełkami sprężynowymi stosuje się przede wszystkim do mocowania szyn do zasłon i lamp do sufitów podwieszonych. Po włożeniu kołka do otworu oba skrzydełka otwierają się samoistnie i w ten sposób tworzą dla niego oparcie. Natomiast w kołku przechylnym nie ma sprężyn, lecz działa siła ciężkości, która po przetknięciu kołka przechyla jego ramię, co powoduje zakotwienie w pustej przestrzeni. Kołki skrzydełkowe i przechylne są też produkowane w szczególnie mocnym, stabilnym wykonaniu do mocowania umywalek i innych przyborów sanitarnych w lekkich ściankach.

Kołki do karton gipsu – kołki do regipsów

Kołki do karton gipsuHandel oferuje kołki do karton gipsu, czyli popularne kołki do regipsów. Składają się one z dwóch części: korpusu z wpuszczaną główką i trzpienia gwintowanego z ostrzem tnącym. Akuwkrętarką przy małej liczbie obrotów zagłębia się kołek równo z licem płyty gipsowo-kartonowej. Przy tym ostrze tnące samo sobie wywierca otwór. Płyty wiórowe musimy następnie nawiercać (wiertło do drewna 11 mm). W celu zawieszenia mebla wkręca się w kołek wkręt samogwintujący o średnicy 4,5 mm. Wkręt zagłębiając się powoduje „przewrotkę” ostrza tnącego i przyciąga je następnie (jako podtrzymkę) do spodniej strony płyty.

Rozwiązania trudnych przypadków zamocowań kołkowych

Kołki gniecione – zamocowanie w pokruszonych i zmurszałych ścianach, gdzie zwykłe kołki rozporowe nie znajdują oparcia, może się udać przy użyciu kołków gniecionych. Kołki grubości 8 mm i długości 30 mm moczy się w wodzie, aż zmiękną, potem załączonym do zestawu popychaczem drewnianym wciska do uprzednio dobrze nawilżonego otworu (średnica min. 10 mm, głębokość 50 mm). Wkręt służący do mocowania najpierw wkręca się w jeszcze miękką masę, potem wykręca. Powstaje przez to odcisku gwintu. Po czasie wiązania 10 do 20 minut (w 20 stopniach Celsjusza) wkręt można ostatecznie wkręcić i zamocować montowaną część. Kołek gnieciony nadaje się też do ścian lekkich. Nawet w pustakach znajduje on oparcie. Tam musimy jednak wpierw wstawić ażurową tulejkę, która zapobiega niekontrolowanej ucieczce ciastowatej masy do komory pustaka. Dalsze zastosowanie to naprawa wyłamanych lub zbyt wielkich otworów na kołki.

Naprawa ubytków akrylem montażowym – jeśli przy wierceniu otworów na kołki wyleciały kawałki muru, można wypełnić ubytki akrylem montażowym. Tę szybko twardniejącą masę dwuskładnikową miesza się według wskazówek producenta, potem nakłada nie później niż po 3 do 12 minut od chwili zarobienia. Po stwardnieniu (10-25 min) masę można już nawiercać jak drewno.

Kołki korekcyjne – jeśli otwór na kołek przez nieuwagę jest nieznacznie przesunięty, to stosując kołki korekcyjne można tuż obok wywiercić nowy otwór we właściwym miejscu. Zależnie od użytego kołka korekcyjnego można w ten sposób „przesunąć” otwór o 2 do 7 mm. Kołek korekcyjny wkłada się w źle wywiercony otwór tak, że jego pierścień otacza pozycję nowego otworu. Wiertło prowadzi się przez ten pierścień, wiercąc nowy otwór. Pierścień odłamuje się, a kołek korekcyjny pozostaje w „starym” otworze, wypełniając go. W „nowym” otworze stosuje się kołek wielocelowy lub standardowy i na nim mocuje przedmiot.

Metalowe kołki do pustych przestrzeni

Bardzo wielkie obciążenia potrafi przejąć metalowy kołek do pustych przestrzeni. Jest tak skonstruowany, że przez przyciągnięcie śruby metrycznej rozpłaszcza się na boki, tworząc rozległe oparcie. W razie potrzeby śrubę można wykręcić, zostawiając sam kołek na miejscu. Jeśli mocujemy grubsze przedmioty, stosujemy odpowiednio dłuższe śruby. Te metalowe kołki „parasolowe” zakłada się szczególnie szybko specjalnymi szczypcami. Główkę śruby kołkowej chwyta się w szczęki szczypców, wkłada kołek w otwór i naciska dźwignię szczypców tak długo, aż kołek całkowicie rozpłaszczy się.

To wszystko w zakresie naszego poradnika dotyczącego kołków. Zachęcamy do zakupów w naszym sklepie. Znajdziecie tu kołki do styropianu, kołki rozporowe, kołki molly, kołki do karton gipsu oraz inne technologie mocowań i łączeń. Solidnemocowania.pl oferują najlepszej jakości kołki w sieci!